Almanya'da çalışma sürelerini Çalışma Süresi Kanunu (Arbeitszeitgesetz, ArbZG) düzenler. Bu kurallar tam zamanlı, yarı zamanlı ve Minijob'da çalışan herkes için geçerlidir. Sözleşmende veya toplu sözleşmede (Tarifvertrag) senin için daha iyi kurallar olabilir, ama kanunun altına inilemez. 18 yaş altındakiler için daha sıkı kurallar vardır.
Günde en fazla kaç saat?
- Normal sınır günde 8 saattir (Pazartesi–Cumartesi). Bu, haftada 48 saat eder.
- Günlük süre 10 saate kadar çıkabilir, ama sadece 6 ay veya 24 hafta içinde ortalama yine günde 8 saat oluyorsa.
- 10 saatten fazla çalışmak sadece çok özel durumlarda (acil durum, toplu sözleşmede özel kural) mümkündür.
- Birden fazla işin varsa saatler toplanır. İki işin toplamı da bu sınırları aşmamalıdır.
Mola hakkın
- 6 saatten fazla çalışıyorsan en az 30 dakika, 9 saatten fazla çalışıyorsan en az 45 dakika mola hakkın var.
- Molalar 15'er dakikalık parçalara bölünebilir, ama vardiyanın başında veya sonunda olamaz.
- 6 saatten fazla aralıksız çalışman yasaktır.
- Mola genelde çalışma süresine sayılmaz ve ücretsizdir; sözleşmende aksi yazabilir.
Vardiyalar arası dinlenme
- Bir iş gününün bitişi ile bir sonrakinin başlangıcı arasında en az 11 saat kesintisiz dinlenme olmalı. Gece 23:00'te biten bir vardiyadan sonra ertesi sabah 10:00'dan önce başlamaman gerekir.
- Hastane, bakım, gastronomi ve otel gibi bazı sektörlerde bu süre 10 saate inebilir; ama başka bir günde telafi edilmelidir.
Pazar ve bayram günleri
- Pazar ve resmî tatillerde çalışmak kural olarak yasaktır; gastronomi, bakım, güvenlik, ulaşım gibi pek çok sektörde istisna vardır.
- Pazar günü çalışırsan 2 hafta içinde bir telafi günü (Ersatzruhetag) alırsın. Yılda en az 15 Pazar boş olmalıdır.
- Pazar, bayram veya gece çalışması için zam (Zuschlag) kanunla genel olarak zorunlu değildir; ama toplu sözleşmelerde ve pek çok sözleşmede vardır. Gece çalışması (23:00–06:00) için kanun "uygun" bir zam veya ek izin günü öngörür.
Fazla mesai (Überstunden) ödenmek zorunda mı?
- Fazla mesai yapmak zorundaysan bunun sözleşmende, toplu sözleşmede veya işyeri anlaşmasında yazması gerekir. Acil durumlar dışında işveren seni kendiliğinden fazla mesaiye zorlayamaz.
- İşverenin istediği veya bildiği fazla mesai ya ödenir ya da izinle telafi edilir (Freizeitausgleich).
- Sözleşmende "fazla mesai maaşla ödenmiş sayılır" gibi bir cümle varsa dikkat: Bu tür maddeler ancak kaç saatin kapsandığı açıkça yazıyorsa geçerlidir (örneğin "ayda 10 saate kadar"). Belirsiz bir madde genelde geçersizdir. Ayrıntılar: iş sözleşmesini imzalamadan önce
- Saat ücretiyle çalışıyorsan her çalıştığın saat en az asgari ücretle ödenmelidir.
Saatlerini kaydet
İşverenlerin çalışma sürelerini kaydetmesi gerekir. Yine de kendi kaydını tut: Her gün başlangıç, bitiş ve mola saatlerini telefonuna veya bir deftere yaz. Ödenmeyen fazla mesaiyi talep etmek istersen, hangi gün kaç saat çalıştığını kanıtlaman gerekir. Bordronla karşılaştırmak için: maaş bordrosu nasıl okunur
Sık sorulan sorular
Haftada 6 gün çalışmak yasal mı?+
Evet, Cumartesi de kanunen iş günüdür. Ama günlük sınırlar ve ortalama 8 saat kuralı geçerlidir. Haftada 6 gün 10'ar saat çalışmak uzun vadede yasal değildir.
Mola süresi çalışma süresine sayılır mı?+
Genelde hayır. Mola sırasında işe hazır beklemek zorundaysan (örneğin telefona bakmak veya kasayı izlemek) bu gerçek bir mola değildir ve çalışma süresine sayılır.
Fazla mesailerim ödenmiyor, ne yapabilirim?+
Önce kendi saat kaydını hazırla ve fazla mesainin işveren tarafından istendiğini veya bilindiğini gösteren kanıtları (mesajlar, vardiya planları) topla. Sonra ödemeyi yazılı olarak talep et. Sözleşmendeki talep sürelerine dikkat et; gerekirse sendikaya veya iş hukuku avukatına danış.
Her ön yazıyı tek tek yazmak istemiyor musun?
Jobmir, Alman İş Ajansı'nda (Bundesagentur für Arbeit) sana uygun ilanları bulur ve her firmaya özel Almanca ön yazı hazırlar. Sen kontrol edip onaylarsın – başvuru senin adınla gider, cevaplar doğrudan sana gelir.
Ücretsiz başla