Almanya'da hastalandığında: Krankmeldung, doktor raporu ve maaşın ne olur?

Almanya'da hasta olduğunda çalışmak zorunda değilsin ve maaşın büyük ölçüde korunur. Ama iki şey çok önemli: işverene hemen haber vermek ve gerekirse doktor raporu (Arbeitsunfähigkeitsbescheinigung, AU) almak. En sık yapılan hata, haber vermeyi geciktirmektir. Bu, deneme süresinde işten çıkarılmanın en yaygın sebeplerinden biridir.

1. adım: İşverene hemen haber ver (Krankmeldung)

• İş başlamadan önce, en geç işe başlama saatinde amirine veya firmanın belirlediği kişiye haber ver. Firmanın kuralı yoksa telefon en güvenli yoldur; ayrıca kısa bir e-posta veya mesajla yazılı iz bırak.
• Hastalığının ne olduğunu söylemek zorunda değilsin. Sadece çalışamayacağını ve tahminen ne kadar süreceğini söylemen yeterli.
• Örnek cümle: "Guten Morgen, ich bin leider krank und kann heute nicht zur Arbeit kommen. Ich gehe heute zum Arzt und melde mich, sobald ich mehr weiß." (Günaydın, maalesef hastayım ve bugün işe gelemiyorum. Bugün doktora gidiyorum, daha fazlasını öğrenince haber vereceğim.)

2. adım: Doktor raporu ne zaman gerekir?

• Kanuna göre hastalık 3 takvim gününden uzun sürerse, en geç 4. günde doktor raporu gerekir. Hafta sonları da sayılır.
• İşveren raporu ilk günden isteyebilir. Sözleşmende veya firma kurallarında bu yazıyorsa ilk gün doktora git.
• eAU: 2023'ten beri doktor raporu elektronik olarak sağlık sigortana gider; işveren raporu oradan alır. Sana kâğıt olarak bir nüsha verilir; onu saklaman yeterli. Ama doktora gittiğini ve raporun süresini işverene yine sen söylemelisin.
• Hafif hastalıklarda, doktorun seni tanıyorsa, telefonla en fazla 5 günlük rapor alabilirsin. Video görüşmesiyle de rapor mümkündür.
• Rapor bittiğinde hâlâ hastaysan, bitiş gününden önce tekrar doktora git ve işverene yeni süreyi bildir.

3. adım: Maaşın ne olur?

• İlk 6 hafta: İşveren maaşını tam olarak ödemeye devam eder (Lohnfortzahlung). Bunun şartı, iş ilişkinin en az 4 hafta sürmüş olmasıdır.
• İlk 4 hafta içinde hastalanırsan: İşveren yerine sağlık sigortan hastalık parası (Krankengeld) öder.
• 6 haftadan sonra: Aynı hastalık devam ediyorsa sağlık sigortası Krankengeld öder: brüt maaşın yaklaşık %70'i, en fazla net maaşın %90'ı. Aynı hastalık için 3 yıl içinde toplam 78 haftaya kadar ödenir.
• Minijob'da da hastalıkta maaşın devam eder; şartlar aynıdır.

Hastayken nelere dikkat etmelisin?

• İyileşmeni geciktirecek şeyler yapma. Evde kalmak zorunda değilsin; markete, eczaneye veya yürüyüşe gidebilirsin. Ama bel ağrısıyla rapor alıp taşınmaya yardım etmek gibi şeyler sorun yaratır.
• Hastayken başka bir işte çalışma. Bu, fesih sebebi olabilir.
• Tatildeyken hastalanırsan: Doktor raporu varsa bu günler yıllık izninden düşülmez. Ayrıntılar: Almanya'da yıllık izin hakkı
• Hastalık seni işten çıkarılmaya karşı korumaz. Ama sadece hasta olduğun için işten çıkarılman çoğu durumda hukuka aykırıdır; uzun süren veya çok sık hastalıklarda kurallar karmaşıklaşır. Bir fesih mektubu alırsan 3 hafta içinde iş mahkemesine başvurabilirsin; bir sendikaya veya iş hukuku avukatına danış.

Çocuğun hastalanırsa

12 yaşından küçük çocuğun hastalanırsa ve bakacak başka kimse yoksa, işten izin alabilirsin. Bu günlerde sağlık sigortan çocuk hastalık parası (Kinderkrankengeld) öder. Bunun için çocuğun doktorundan bir belge gerekir. Yıllık gün sayısı yasayla belirlenir ve zaman zaman değişir; güncel sayıyı sağlık sigortana sor.