Almanya'da yıllık izin hakkı: kaç gün, ne zaman ve izin nasıl alınır?

Almanya'da yıllık izin (Urlaub) Federal İzin Kanunu (Bundesurlaubsgesetz) ile düzenlenir. Bu kanun en az hakkı belirler; sözleşmende veya toplu sözleşmende daha fazla gün olabilir. Tam zamanlı çalışanlarda 25–30 gün oldukça yaygındır.

En az kaç gün iznin var?

• Kanuna göre haftada 5 gün çalışan birinin en az 20 iş günü yıllık izin hakkı vardır. Kanun 6 günlük haftadan (24 gün) hesaplar.
• Haftada daha az gün çalışıyorsan izin orantılı olarak azalır. Formül: 24 × haftalık iş günü ÷ 6. Örnek: Haftada 3 gün çalışıyorsan en az 12 gün iznin var. Bu 12 gün, 4 tam hafta izin demektir.
• Minijob ve yarı zamanlı çalışanların da aynı hakkı vardır; gün sayısı haftalık iş günlerine göre hesaplanır.
• Resmî tatiller (Feiertage) izin günü olarak sayılmaz.
• Engelli çalışanlar (Schwerbehinderung) yılda 5 gün ek izin alır.

İlk 6 ayda izin var mı?

• Tam yıllık izin hakkı 6 ay çalıştıktan sonra doğar (Wartezeit).
• Bundan önce, her tam çalışılan ay için yıllık iznin 1/12'si birikir. İşverenle anlaşarak bu günleri daha önce kullanabilirsin.
• Yılın ortasında başlarsan (örneğin Temmuz'da), o yıl için genellikle kısmi izin hakkın olur. İşten ayrılıp yeni bir işe başladığında, eski işverenden aldığın izin belgesi (Urlaubsbescheinigung) sayesinde aynı izni iki kez almazsın.

İzni ne zaman ve nasıl alırsın?

• İzin tarihini işveren onaylar ama senin isteklerini dikkate almak zorundadır. Sadece önemli işletme sebepleri veya başka çalışanların öncelikli istekleri (örneğin okul tatilinde çocuklu çalışanlar) varsa reddedebilir.
• İzni yazılı iste ve onayı yazılı al. Onay almadan izne çıkmak ciddi bir hatadır ve fesih sebebi olabilir.
• En az 2 hafta arka arkaya izin hakkın vardır, eğer iznin buna yetiyorsa.

Örnek izin talebi:

Kullanılmayan izin yanar mı?

• İzin kural olarak aynı takvim yılı içinde kullanılmalıdır. Önemli işletme veya kişisel sebepler varsa (örneğin uzun hastalık) izin 31 Mart'a kadar devredilir.
• Önemli: İşveren seni kalan iznin hakkında zamanında ve açıkça bilgilendirmek, izni kullanmaya teşvik etmek zorundadır. Bunu yapmadıysa iznin yanmaz.
• Uzun süreli hastalıkta izin, yıl bitiminden sonra 15 aya kadar korunur.

İzindeyken hastalanırsan

İzindeyken hastalanır ve doktor raporu alırsan, hasta olduğun günler izninden düşülmez. İşverene hemen haber ver ve raporu gönder; yurt dışındaysan orada da doktora git. Bu günleri daha sonra yeniden izin olarak alırsın. Hastalıkta dikkat edilmesi gerekenler: Almanya'da hastalık izni ve Krankmeldung

İşten ayrılırken kullanılmayan izin

• Fesih süresi içinde kalan iznini kullanabilirsin; bunu işverenle konuş.
• İzni artık kullanamıyorsan, işveren kullanılmayan günleri parayla ödemek zorundadır (Urlaubsabgeltung). Son bordronda bu satırı kontrol et. İstifa ederken dikkat edilmesi gerekenler: Almanya'da istifa